In een poging om zo goed mogelijk voor onze gezondheid te zorgen, grijpen we vaak naar allerlei combinaties van capsules en vitamines. Hoewel de bedoeling goed is, werkt ons lichaam niet als een bakje waarin je op elk moment zomaar alles kunt storten. Veel vitamines maken gebruik van dezelfde opnamewegen, binden zich aan dezelfde receptoren of beïnvloeden rechtstreeks de stofwisseling van andere vitamines.
Een onjuist gekozen combinatie kan het effect van de supplementen volledig tenietdoen en in het ergste geval klachten of een belasting voor het lichaam veroorzaken.
De strijd om de opname
Mineralen behoren tot de meest voorkomende oorzaken van onderlinge remming. De reden hiervoor is competitieve remming, aangezien het lichaam een beperkte opnamecapaciteit heeft voor bepaalde stoffen in de darmwand.
Calcium en ijzer: Een van de bekendste en meest voorkomende fouten. Calcium blokkeert rechtstreeks de DMT1-transporter, via welke niet-heemijzer wordt opgenomen. Als u een ijzertablet inneemt en dit met melk inneemt of combineert met calcium, kan de opname van ijzer met wel 50–60 % afnemen.
Zink en koper: Hoge doses zink stimuleren de aanmaak van het eiwit metallothioneïne in de darmen. Dit eiwit bindt mineralen, waarbij het een nog grotere affiniteit voor koper heeft dan voor zink. Het resultaat van langdurig gebruik van zink alleen, zonder medisch toezicht, is paradoxaal genoeg vaak een ernstig tekort aan koper, wat zich uit in bloedarmoede en neurologische klachten.
Calcium en magnesium (in hoge doseringen): Hoewel ze in de apotheek vaak in één verpakking worden verkocht, concurreren ze bij hoge concentraties (boven 250 mg) met elkaar wat betreft de opname. Bij normale hoeveelheden uit een gevarieerd dieet heeft het lichaam hier geen problemen mee, maar het is beter om eenmalige hoge doses in supplementen apart in te nemen.
Chemische blokkers en ongeschikte oplosmiddelen
Sommige stoffen neutraliseren elkaar door een chemische reactie of hebben een totaal andere omgeving nodig om door het lichaam te kunnen worden verwerkt.
Vitamine C en vitamine B12: Hoge doses ascorbinezuur (vitamine C) die gelijktijdig met vitamine B12 worden ingenomen, kunnen ervoor zorgen dat B12 in het spijsverteringskanaal wordt afgebroken tot inactieve vormen. Als u beide moet innemen, zorg dan voor een tussenpoos van ten minste 2 uur.
In vet oplosbaar (A, D, E, K) op een lege maag of in water: De vitamines A, D, E en K hebben vetten in de voeding nodig om te worden opgenomen. Als je ze ’s ochtends op een lege maag met alleen water inneemt, gaat het grootste deel van de werkzame stof onbenut door het lichaam heen. Bovendien kunnen te hoge doses vitamine E de bloedstolling, die afhankelijk is van vitamine K, negatief beïnvloeden.
Terwijl het lichaam een teveel aan in water oplosbare vitamines (B-complex, C) doorgaans via de urine uitscheidt, worden in vet oplosbare vitamines en mineralen in de weefsels opgeslagen.
Het combineren van multivitaminen en supplementen met één bestanddeel: Het komt vaak voor dat we een multivitamine nemen voor het immuunsysteem, en daar nog apart zink, vitamine D en “iets voor de gewrichten” aan toevoegen. Zo kunnen de veilige dagelijkse limieten al heel snel worden overschreden, wat de lever en de nieren belast.
Bloedingsneiging en bloedverdunning: Hoge doses vitamine E in combinatie met ginkgo biloba, omega-3-vetzuren of knoflookextracten kunnen de bloedstolling verminderen, wat een risico kan vormen bij verwondingen en geplande ingrepen.
De basisregel voor veilig gebruik van voedingssupplementen is eenvoudig. Het volstaat om verschillende specifieke stoffen te verdelen over twee tot drie dagelijkse doses (’s ochtends, ’s middags, ’s avonds), afhankelijk van hun oplosbaarheid en onderlinge interacties.
